De Goddelijke ambtenaren van “A”

Frank Beyens van de Antwerpse Cel Schijnhuwelijken kon in De Morgen van 22/03/2007 zijn afgelikte verhaal nog eens doen.

"Eén partner met een vreemde nationaliteit, een groot leeftijdsverschil - Dirk is 45, Elodie is 22 - en een vorige aanvraag voor een visum tot samenwonen die geweigerd werd omdat de relatie toen in een eerder stadium "onvoldoende bewezen" werd geacht: genoeg indicaties die eventueel kunnen wijzen op een schijnhuwelijk. "Kunnen", benadrukt Frank Beyens van de cel schijnhuwelijken. "Want voor hetzelfde geld is dit een perfect normaal huwelijk tussen twee mensen die elkaar graag zien.", zo konden we lezen.

De brave man zou ons toch eens moeten uitleggen welke criteria hij hanteert om dat huwelijk wèl te aanvaarden en met een positief advies te zegenen. Temeer daar wij koppels kennen die net om die redenen geweigerd worden. Bovendien zegt hij enkele alinea's verder: "Tijdens het interview vragen we de koppels wanneer ze elkaar hebben leren kennen. Blijkt die datum vaak samen te vallen met een negatieve beslissing in een of andere verblijfsprocedure. Behoorlijk duidelijk voor ons, maar ook behoorlijk pijnlijk voor de andere partner, die zich van geen kwaad bewust was en echt dacht dat het grote liefde was."

Voor alle duidelijkheid: een "vorige aanvraag voor een visum tot samenwonen die geweigerd werd" is inderdaad een andere procedure

Welke diepe gronden ontdekt Frank Beyens bij die mensen? Wat kan een plichtsbewust ambtenaar overtuigen dat ondanks de indicaties, het hier niet over een schijnhuwelijk gaat?

"Waar hebben ze elkaar leren kennen? Wanneer hebben ze besloten te trouwen? Hoe was het huwelijksfeest? Hebben ze elkaars familie ontmoet? Op welk adres wonen ze? Hoe ziet hun huis of appartement eruit? Hebben ze het afgelopen weekend tijd met elkaar doorgebracht? "We willen nagaan of er wel sprake is van een echte, duurzame relatie", legt Beyens uit."

Wij kennen koppels die op bovenstaande diepzinnige vragen niet alleen mondeling geantwoord hebben, maar bovendien hun verhaal staven met tientallen gedateerde foto's en dito aantal verklaringen van mensen die het koppel goed kennen. Voor hen mocht echter niets baten. Om duistere reden en zonder uitleg worden zij uit liefde naar de rechtsspraak (?) gedreven.

"Met onze ervaring voelen we vaak met onze ellebogen aan dat minstens één partner wil trouwen om de compleet foute redenen."

Met deze uitspraak bevestigd onze flinkse ambtenaar de subjectiviteit waarmee hij mensen voor jaren in de ellende drijft. Anderzijds, het mag gezegd, hebben wij weet van koppels die, ondanks hun negatieve beslissing, geen trauma overhielden aan hun gesprek met Irma Vermaat, collega van Frank Beyens. Zij praat met beleefde, geruststellende stem en stelt uitsluitend vragen die relevant zijn aan de relatie en het geplande huwelijk.

Bij Frank Beyens durft dat wel eens anders verlopen. Intimidatie, beledigingen, irrelevante vragen, brutale stemverheffing, bedreiging, ridiculisering van de ondervraagde persoon...

Het zijn maar enkele tactieken die gebruikt worden door Frank. De lijst zal voorwaar langer zijn, maar van deze opsomming zijn we zeker.

Het lijken meer politietechnieken die hij er op na houdt. En blijkbaar is hij meer geïnteresseerd in het migratieverhaal van één van beide trouwlustigen. Bedenk daarbij dat een interview gemiddeld een uur en twintig minuten duurt, en dat daar ongeveer de helft van gebruikt word om nota's te nemen. Nota's die je niet te zien krijgt, laat staan dat je er een kopie van krijgt. Tweederde van de resterende tijd wordt door de Heer Beyens gebruikt om bovengenoemde tactieken ten uitvoer te brengen en zichzelf meermaals te herhalen, omdat hij nogal snel geïrriteerd raakt als de verdachte niet gauw zegt wat hij wil horen. Want verdacht ben je al van het moment dat je zijn territorium betreed.

"Je pikt ze er meestal zo uit, de koppels die hun verhaaltje perfect uit het hoofd hebben geleerd. Hoe ze elkaar hebben leren kennen, wanneer het huwelijksaanzoek volgde, hoe de schoonfamilie is samengesteld, tot in het allerkleinste detail vertellen ze exact hetzelfde. Maar ze vallen meestal toch door de mand, hoor. Ze antwoorden als robots op de vragen die ze verwachten, maar die we niet eens hebben gesteld. Of ze raken in paniek als we toch dieper ingaan op een van hun ingestudeerde antwoorden. De bonafide koppels, die een 'normale' relatie hebben, vallen niet door de mand. Als je het goed meent en niets te verbergen hebt, móét je helemaal geen verhaaltje van buiten blokken."

Mensen die de waarheid vertellen en echt samenwonen vertellen uiteraard hetzelfde verhaal. Wat zouden ze anders moeten doen? Is het niet de alom geprezen Frank Beyens die de vragen stelt? Wij begrijpen niet goed hoe men zich kan voorbereiden op vragen die men niet op voorhand kent. Vragen die, volgens getuigenissen, zuiver geïmproviseerd zijn.

Er is geen enkele relatie gelijk aan een ander. Een relatie bestaat tussen twee individuen. met ieder hun identiteit en hun persoonlijkheid. Die twee persoonlijkheden groeien naar mekaar toe en vermengen zich op termijn. En juist dat schept het behagen in een duurzame relatie waar emoties en ratio in evenwicht zijn. En dat kan men, ondanks de deskundigheid van de ambtenaren van de Cel Schijnhuwelijken, pas op termijn evalueren. Dat kost tijd

Welke expertise gebruikt een ambtenaar om dat te peilen en aan te voelen? De ervaring van zijn eigen knusse gezin? Het zou misschien al dichter bij de waarheid komen dan "ellebogengevoel". Maar wat als hij geen gezin heeft? Dan mist hij eigenlijk een stuk ervaring om over zulke diepgaande zaken te oordelen. Je zal als ambtenaar van de Cel Schijnhuwelijken maar pech hebben, mocht cupido je niet gunstig gezind zijn, en je alleen door het leven moet. En dan alle dagen geconfronteerd worden met mensen die meer geluk hebben dan hij. Daar zou ik best eens een psychiatrische analyse van willen zien! Dat is een Tantaluskwelling. Vooropgesteld dat betrokkene het huwelijk als ideaalbeeld heeft, natuurlijk. Voor, bijvoorbeeld, een verstokte vrijgezel met een ongelukkige jeugd zal dat allemaal nog wel meevallen.

Wij kennen ook mensen die slachtoffer van een schijnhuwelijk zijn geworden. En vreemd genoeg voelen die zich meer gedupeerd door de recentelijk aangepaste Belgische huwelijkswetgeving dan door diegene die hun bedrogen heeft. Zou het ene soms verband houden met het andere?

Iedereen kan bedrogen worden. We zijn allemaal maar mensen. Een stuk van de magistratuur en de advocatuur leeft van echtscheidingen. Het is een industrie geworden. Een industrie waar geregeld nieuwe bronnen dienen aangeboord te worden. Er bestaan notarissen en huwelijkscontracten die er voor kunnen zorgen dat men zich perfect kan wapenen tegen eventueel misbruik binnen een huwelijk of een samenwoonst. Daar is geen "beschermende" wet op de schijnhuwelijken voor nodig. Die is er alleen nodig om het verscholen racisme op alle niveaus in dit land een aanvaardbare perceptie te geven en het publiek bang te maken van "al die vreemde bedriegers".

De door de Cel Schijnhuwelijken en het parket gedupeerde en gemarginaliseerde proleten die zich verenigd hebben konden hun verhaal ook doen in Gazet van Antwerpen.

Enkelen althans, want de meeste van die mensen zijn herleid tot emotionele wrakken en voelen zich soms niet meer in staat om hun verhaal voor de zoveelste keer te openbaren. In de steek gelaten door alle instanties. Geen enkel verweer tegen een systeem dat ontworpen is door de drie grondwettelijke machten samen. Overgeleverd aan de willekeur van het Goddelijk Ambt. Zij kunnen nergens meer terecht. En het ergste: zij zijn alle hoop verloren en leven in een vacuüm. Hebben wij het verkeerd begrepen dat die drie grondwettelijk machten onafhankelijk van elkaar moeten functioneren? Of is dat hetzelfde als gezellig bij elkaar gaan zitten om waterdichte constructies te ontwikkelen om een debietklep voor de regeling van de migratiecijfers mogelijk te maken? We zullen het waarschijnlijk niet goed begrepen hebben.

Het Neoliberaal beleid van deze regering dat de architect is van deze Kafkaiaanse machine, vind dat er best wat geld in kas mag komen. En zoals het een Neoliberaal beleid past moet de zwakste het onderspit delven in die juridische supermarkt. De zakenman kan quasi ongehinderd zijn bruid importeren om later opgevoerd te worden in het theater dat Frank Beyens in De Morgen ten beste gaf. Uiteraard anoniem om hun privacy te respecteren. Het zou er nog moeten aan mankeren. En als er al eens een indicatie aanwezig is waar de ambtenaar het moeilijk mee heft, of als de ambtenaar slecht geslapen heeft, dan tast de zakenman in zijn geldbeugel en koopt gelijk twee ticketjes Straatsburg. Dat is uiteraard niet voor iedereen weggelegd.

Als in Antwerpen de Cel Schijnhuwelijken zo goed werkt, is het eerder onbegrijpelijk dat mensen sowieso nog in Antwerpen zouden proberen om een schijnhuwelijk aan te gaan. Dan zouden het aantal weigeringen ontradend moeten werken. Maar zie. De cijfers stijgen ieder jaar. En niet alleen in Antwerpen. Al die trouwlustigen willen absoluut veroordeeld worden. Al die illegalen steken hun nek uit omdat ze zo graag in de gevangenis zouden belanden of gedeporteerd willen worden.

Zou het kunnen dat de oorsprong van die stijging van de cijfers gewoon een realistische reflectie is van onze steeds meer kleurende samenleving? Of dat ze kunstmatig opgedreven worden om te bewijzen hoe goed dit beleid wel werkt?

Ieder huwelijk met een vreemdeling word zonder blozen een risicohuwelijk genoemd, alsof het een geijkte term is. Welke risico’s houdt een huwelijk met een niet-Belg in dat een huwelijk tussen twee Belgen niet inhoud? We zouden het kunnen vragen aan de Heer Eddy Meulders, het diensthoofd van de Cel Schijnhuwelijken. Maar die is de aantijgingen meer dan beu. Hij ontkent dat er subjectief gehandeld word. Laat ons hopen voor de Heer Meulders dat het bij aantijgingen blijft. En dat de politici orde op zaken stellen in dat apparaat, vooraleer de aantijgingen beschuldigingen worden. Of beter nog. Dat ze de mensen zelf over hun leven laten beslissen, en daar ook de verantwoordelijkheid voor laten dragen. Geef die mensen op zijn minst de kans om te bewijzen dat ze het goed menen, en bestraf diegenen die zich schuldig maken aan het misbruiken van de huwelijkswet. Daar zal de wet moeten voor aangepast worden. En dat is waar wij onze politici en ambtenaren voor betalen. Om middels wetgevend werk onschuldige burgers te beschermen en criminelen te vervolgen. En niet om wetten te creëren die mensen tot een machteloos slachtoffer laten verworden van een willekeurig oordelende ambtenarij ter meerdere eer en glorie van de migratiepolitiek van deze regering.

Als de overheid de trouwlustige vreemdeling een verblijfsvergunning zou geven op basis van samenwoonst en duurzame sociale bindingen, zouden er waarschijnlijk minder kandidaat-trouwers zijn. En dat past natuurlijk niet in visie van de ambtenaren. Dan zou er geen uitbreiding van het personeelsbestand nodig zijn en zouden ze hun controlerende functie moeten volbrengen. En dat is natuurlijk saaier dan met de nodige losgeslagen fantasie je uren kloppen in een Hightech gebouw. Ze zouden, samen met het gerecht, waar ze ook geen tijd op overschot hebben, klanten verliezen. Da's niet zoals het hoort in deze gecommercialiseerde maatschappij.

Wij dachten dat er van ambtenaren voorkomendheid en een goede dienstverlening naar de bevolking toe verwacht wordt. Beyens doet zijn best: "Als we de koppels vragen waar ze wonen, kunnen we perfect én objectief nagaan of het opgegeven adres klopt". Dat is pas objectief. Je moet een oen zijn om er in te slagen een ander adres dan je partner op te geven. In ieder geval een knap staaltje van speurwerk à la Frank Beyens. Gelet op de aanwijzingen waarover wij beschikken zou de Heer Beyens beter een toelatingsproef doen bij de politie. Het ingangsniveau is wel redelijk hoog, maar het valt te proberen. Binnen dat kader zou hij beter passen Wij zien hem perfect functioneren onder een commissaris als pakweg Bart Debie.

Het meest verwerpelijk is dat die beunhazen, geen ander term is hier toepasselijk, vrouwen ervan beschuldigen om doelbewust kinderen te laten verwekken om alzo aan een verblijfsvergunning te geraken. En opnieuw dat de rechters de administratie steeds volgen. Onafhankelijk?

Als het werk bij de Cel Schijnhuwelijken mensen zo afstompt en laat verworden tot vakidioten, tot ze in staat zijn om dergelijke uitspraken over vrouwen en kinderen te doen, dan schort er niet zomaar wat. Daar helpt wat frisse lucht niet meer. Dan word het hoog tijd dat het normen- en waardendebat ogenblikkelijk opgestart wordt. En liefst vooraleer onze volledige samenleving er ook zo over denkt, en daarmee alle respect voor het leven verliest. Een zwangerschap word herleid tot "een manoeuvre". En Frank Beyens kennende zal hij dat ook wel tegen de betrokken vrouwen zo formuleren. Hij oordeelt zelfs over het ongeboren leven. Hij waant zich God. Ik weet in België een aantal instellingen waar er meer mensen zitten die dat probleem hebben. Het schijnt dat de medische wetenschap tegenwoordig goede resultaten haalt op dit terrein. Er is dus nog hoop!

Tot slot willen wij iedereen bedanken voor al het werk dat zij verzet hebben in deze problematiek. Ook alle politici en juristen, die na confronterende gesprekken met slachtoffers van de Antwerpse Cel Schijnhuwelijken besloten dat dit een onmenselijke situatie is voor méér dan een paar randgevallen (dixit Beyens) en gezamenlijk, over de partijgrenzen heen en wars van hun persoonlijk gewin hun steun en inzet gaven aan het burgercomité voor het recht op huwelijk, "Ik wil A wel".

En, niet zonder een zweem van walging, aan Frank Beyens nog even dit: "Wij willen A wel".

Zelfs rauw.

BastA!